“Con muốn về nhà”, “Em không thể sống ở đây nữa, chỉ muốn quay về Việt Nam” hay cảm thấy xung quanh lạc lõng là tâm trạng của ít nhiều du học sinh khi lần đầu tiên đặt chân đến một đất nước xa lạ. Chướng ngại shock văn hóa tưởng chừng dễ vượt qua nhưng đây lại là một trong những lý do hàng đầu khiến các bạn trẻ phải từ bỏ ước mơ học tập tại nước ngoài.

Sốc văn hóa – phản ứng rất đỗi tự nhiên

Đừng quá lo sợ khi nghe đến cụm từ “sốc văn hóa”, bởi đây là một hiện tượng tâm sinh lý rất đỗi tự nhiên mà bất cứ du học sinh nào đều phải trải qua khi lần đầu tiên đến sống ở một đất nước xa lạ. Trong quá trình vượt chướng ngại này, bạn phải tuần tự trải qua các giai đoạn sau:

  • Giai đoạn đầu đầy hào hứng khi biết mình đã bắt đầu chuyến phiêu lưu chinh phục thế giới, cảm thấy may mắn và choáng ngợp khi xung quanh có quá nhiều điều mới mẻ.
  • Không lâu sau, bạn bắt đầu hoang mang khi có quá nhiều thứ lạ lẫm, tệ hơn là xung quanh không có người thân hay bạn bè giúp bạn thích nghi với cuộc sống mới. Ở giai đoạn này, có bạn chấp nhận đương đầu với khó khăn để hòa nhập, nhưng cũng có bạn từ bỏ, tu mình trong vỏ ốc hay tiêu cực hơn là quyết định thôi học, trở về Việt Nam.
  • Giai đoạn thứ ba – chấp nhận, chỉ xảy ra khi bạn quyết tâm đương đầu với “culture shock” bằng một thái độ tích cực và thoải mái nhất.
  • Và cuối cùng – giai đoạn thích ứng, là khi bạn đã cảm thấy dễ chịu và quen dần với văn hóa đất nước mới. Tuy nhiên, để đến được giai đoạn này, có bạn sẽ mất vài tuần, có bạn thậm chí mất cả 3 – 4 tháng để có thể hòa nhập.
Tiếp xúc với nền văn hóa hoàn toàn xa lạ gây nên những cú sốc là hoàn toàn bình thường ở du học sinh

Xốc lại tinh thần để vượt qua cú sốc

Du học sinh Việt Nam nhìn chung đều lấy cái lí do “rào cản ngôn ngữ” và “văn hóa mới” để biện hộ cho chuyện: “Vì sao khi tớ ở Việt Nam tớ là đứa hòa đồng, bạn bè đều quý tớ, mà sang bên đấy tớ không thể hòa nhập được?”. Mình thì tin rằng việc hòa nhập hay không là do chính bản thân các bạn.  Để sớm vượt qua “Sốc văn hoá” khi đến sống và học tập ở nước ngoài, tụi mình sẽ gợi ý cho bạn vài bài học đã được các cựu du học sinh chia sẻ dưới đây.

Bài học số 1: Kiên định với quyết định của mình

Bạn hãy luôn nhắc nhở bản thân mình về mục đích đi du học. Hãy đặt câu hỏi lí do chính khiến bạn đến đây là gì? Nếu bạn đến đây để tiếp thu nền giáo dục hàng đầu thế giới, nắm bắt cơ hội nghề nghiệp tốt hơn trong tương lai hay xa hơn là để có thể định cư thì bạn phải kiên trì đến cùng.

Bất cứ du học sinh nào cũng sẽ gặp khó khăn trong những ngày đầu, họ khác nhau ở cách giải quyết. Nếu bạn đặt cho mình những mục tiêu to lớn khi đi du học nhưng cuối cùng lại quyết định bỏ dở chỉ vì quá nhớ nhà, chưa làm quen được với bạn bè hay thầy cô, cảm thấy mệt mỏi khi không thể tự chăm sóc tốt cho bản thân thì bạn sẽ hối hận vì đã bỏ cuộc giữa chừng đấy. Hãy thực tế và để mình rộng mở. Mọi người ở môi trường mới sẽ có cách suy nghĩ và hành vi ứng xử khác với môi trường ở quê nhà. Bạn nên đặt suy nghĩ của mình trên một bình diện rộng hơn là chỉ dựa vào đánh giá cá nhân. Bạn nên hiểu rằng văn hóa có sự tác động to lớn lên cá tính mỗi người. Học và làm việc trong môi trường quốc tế là một trải nghiệm tuyệt vời giúp bạn hiểu và trân trọng sự khác biệt về màu da, văn hóa, lối sống…

Bài học số 2: Tìm hiểu thật kỹ về văn hóa của đất nước mà mình sắp đến

Các tổ chức đưa học sinh du học hay tổ chức nhận nhập cư thường tổ chức các khoá học định hướng văn hoá nhằm giúp những du học sinh tìm hiểu về đất nước, con người và tập quán của người bản xứ. Dù vậy, du học sinh cần tìm hiểu thêm qua những người đã từng sinh sống và học tập ở đất nước đó. Một nguồn thông tin khác là từ Internet hay sách báo khác. Càng hiểu kỹ về văn hoá nước sở tại thì mức độ và thời gian “sốc văn hoá” sẽ giảm đi rất nhiều và khả năng thích nghi sẽ nhanh hơn.

Hiểu phần nào văn hóa của đất nước bạn sẽ sinh sống là cách hạn chế hiệu quả sốc văn hóa

Bài học số 3: Phá tan rào cản “bất đồng ngôn ngữ”

Bất đồng ngôn ngữ” cũng là một trong những nguyên nhân cơ bản dẫn đến “sốc văn hoá”. Do đó, chuẩn bị thật tốt về ngôn ngữ để có thể giao tiếp tốt với người bản ngữ để tránh sự hiểu lầm do diễn đạt sai hay sự bực tức do không thể diễn đạt đúng ý nghĩ của mình bằng tiếng bản xứ.

Một tip nhỏ cho các bạn nữa, đừng ngại ngần khi giao tiếp, đừng ngại vì âm của các bạn không chuẩn. Đôi lúc, điểm yếu của bạn cũng sẽ là điểm riêng, và là sự bắt đầu cho những câu chuyện mới của bạn với mọi người, cho nên cứ phá bỏ mọi giới hạn để tự tin khoe cá tính nhé.

Bài học số 4: Say Yes

Cách tốt nhất để giải quyết sốc văn hóa là luôn giữ thái độ cởi mở và sẵn sàng đón nhận những trải nghiệm bất ngờ khi chúng tới. Luôn chấp nhận những lời mời, ăn những món ăn lạ hay giúp đỡ một người bạn mới. Bạn sẽ cảm thấy được kết nối với mọi người, được trải nghiệm những điều trước đây bạn thậm chí không hề biết đến sự tồn tại của chúng, được khám phá về một nền văn hóa mới cũng như về bản thân mình. Và tất nhiên là không nói “Có” với những thứ không an toàn hoặc bạn cảm thấy nó sẽ là hư bạn!

Bài học số 5: Hòa nhập chứ không hòa tan

Mọi sự đổi thay trong cuộc sống đến cùng lúc, cộng với tâm trạng cô đơn và nhớ nhà đã tạo nên trạng thái tâm lý bất ổn, chán nản, thậm chí tuyệt vọng với một số du học sinh. Hãy thường xuyên giữ liên lạc với gia đình và bạn bè tại quê nhà. Những lá thư, những cuộc gọi hay những dòng e-mail sẽ rút ngắn khoảng cách không gian và giúp các bạn nguôi ngoai nỗi nhớ quê hương, đồng thời tiếp thêm động lực cho bạn nỗ lực học tập, đón nhận những cái mới, hòa nhập chứ không hòa tan.

Cuộc sống xa nhà vốn không dễ dàng để hòa nhập với văn hóa cũng như cách sống mới. Nhưng nếu bạn giữ được sự tự tin, đầu óc rộng mở và sẵn sàng tìm kiếm sự giúp đỡ, bạn sẽ nhận thấy sống và học tập ở nước ngoài là cuộc hành trình đáng nhớ nhất trong cuộc đời mình đấy.

 

4

Write a Comment